ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
157
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
بقوام « 1 » ، يا سرد جن نان جوين و كشك « 2 » و با پرك و تخم كوكنار و ماش « 3 » يا غذاهاء قابض جن سيب و نار و آبى و سنجد و تترى و غوره و حماض اترج « 4 » و ترشه و بلوط و شاهبلوط و خرما قصب و بسر و آلج كوهى « 5 » يا غذاهاء شكم نرمكننده جن روغنها خاصه روغن شيره و كوز و بادام و بسته و عصير و انكور و خرما و بانيد و شكّر و شيرخشت و ترنكبين و سپاناخ و قطف و ذخنح « 6 » و كرنب و آب نرسك و جكندر . وز « 7 » جملهى اين غذاها كى كفتم بعضى آب بشت افزايند « 8 » جن كزر و بياز و شملغ و ترب و كوشت بط و زردى خايه و كندشك و كوز و باذام و بسته و فندق و كوز هندو و حبّة الخضرا وز « 7 » ترها ونده « 9 » و ازين غداها بعضى آن بوند « 10 » كه صفرا انگيزند جون سبندان و همه غذاهاء شيرين بخاصه انكبين و سيكى كنانه و بعضى آن بوند كه سودا انكيزند جن بنير كنانه و كرنب و نرسك و رخبين و ترف و باتنكان خاصه و خايه كرنب و نان سبوسناك و كوشت حيوانات كوهى جن خركوش و خركوره و كوشت اشتر و كوشت اسب و شراب كنانهء شپريندار سياهرنگ و « 11 » سطبر و ماهى شور و كوشت زاغ و نمك سوذ و كوشت كاو بير فامّا آن غذاها كه بلغم تولد كنند « 12 » هر طعامى كه لزج بوذ جن كوشت ماهى « 13 » ( f . 130 ) و كوشت بره تر « 14 » و سماروغ و كشنج « 15 » و غوشينه و سبيدى خايه و همه شيرها خاصه شير كاو و فلّه و ماست « 15 » و مغز سر و روغن بايجه و بايجه و كشك جو و روغن كاو و
--> ( 1 ) - ب ه : جهارم ( 2 ) - ب ه : و كوك ( 3 ) - ب ه : پنجم ( 4 ) - ف : اترنج ( 5 ) - ب ه : شتم ( 6 ) - ف : دحيخ ( 7 ) - ف : و از ( 8 ) - ف : افزايذ ( 9 ) - ب ه : ظ . جرجير بود . م : جرجير ( 10 ) - ف : بوذ ( 11 ) - ف : « و » ندارذ ( 12 ) - ف : تولد كند ( 13 ) - ف : ماهى بزرك ( 14 ) - ب ه : و سربره ( 15 - 15 ) - ف : ندارذ